Samenlevingsopbouw 

 

Wij Willen Waardig Werk:

ACTIVERING VAN KORT- EN LAAGGESCHOOLDE JONGEREN

Jongeren hebben vaak een laag zelfvertrouwen door negatieve schoolervaringen, worden soms in een bepaalde richting geduwd die niet bij hen past. Er is nood aan tijd en ruimte om zichzelf beter te leren kennen, als opstap naar werk of om vandaaruit door te groeien naar een opleiding.

Heel wat kwetsbare jongeren kennen vandaag hun rechten niet en staan onder grote druk om zo snel mogelijk werk te vinden.


 

Concreet project

In het voorjaar 2017 startte in Riso Vlaams-Brabant een try-out houtatelier voor jongeren in het Zennelab. Gelijktijdig lanceerde Scaramouche het project Metal Crew, een metaal georiënteerd s(t)imulatiebedrijf voor jongeren zonder diploma, met de focus op laagdrempeligheid en zelfredzaamheid.

De smeltkroes ‘hout en metaal’ klonk als muziek in de oren en leidde in oktober 2017 tot het project Metal & Wood (met de steun van de stad Vilvoorde en ESF Vlaanderen). Via de vrijetijdscontext leiden we NEET-jongeren toe naar werk. Metal & Wood is een experimenteerplaats, een open huis, waar jongeren zich thuis kunnen voelen en waar ze aan de slag kunnen in een aanbod van ateliers (bv upcycling van paletten hout om meubels te maken, graffiti en muziek, moestuin). Enkele realisaties door jongeren uit het deeltijdsonderwijs Castor in Vilvoorde: een plantenbak uit palettenhout, een metalen trapleuning in het Zennelab en upcycling meubelen voor de Vilvoordse Pop-Up-store van Unizo.

De outreachers en talentcoaches zorgen vanuit hun netwerk en werking met jongeren voor een warme overdracht naar Groep Intro, waarbij hun expertise ten volle zal worden ingezet in de vorm van trajectbegeleiding op maat.

Beleidsaanbevelingen

Experimenteerplaatsen voor jongeren

Er is nood aan experimenteerplaatsen voor jongeren. Ze hebben een plaats nodig waar ze terecht kunnen om zichzelf beter te leren kennen, als opstap naar werk of om vandaaruit door te groeien naar een opleiding. Een soort experimenteerplaats, op het snijvlak van vrije tijd en werk. Het is een plaats:

  • waar ze zich thuis voelen, gerespecteerd worden, in dialoog kunnen gaan met de begeleiders en andere jongeren. Zo groeit een vertrouwensband, waardoor ook kritische gesprekken mogelijk zijn ('zo geraak je niet vooruit, je kan meer, je moet je kansen benutten …').
  • waar vertrokken wordt vanuit de vraag en interesses van de jongeren in plaats vanuit het aanbod. Zo kunnen ze hun talenten, kwaliteiten, competenties en ambities al doende ontdekken, ontplooien en benoemen. De jongeren moeten een engagement aangaan, maar op maat en eigen ritme. Ze mogen er experimenteren, mislukken, even afhaken, opnieuw beginnen.
  • waar de link met opleiding en werk expliciet gelegd wordt. Van hieruit worden ze toegeleid naar de passende tenders, naar werk, vrijwilligerswerk, waar ze bewust voor kiezen op basis van hun ontdekte competenties. Er is ondersteuning mogelijk bij de opmaak van een CV, ze krijgen tips over het solliciteren en er zijn bedrijfsbezoeken mogelijk. Vaak hebben jongeren immers zelf geen digitale toegang of kennis, terwijl dit wel verwacht wordt vanuit VDAB.
  • waar een integrale aanpak geboden wordt via contacten met de hulpverlening (wonen, gezondheid, verslaving, mobiliteit) en andere instanties (werkgever, VDAB, ...).

Structurele samenwerking tussen organisaties

  • We vragen dat er meer samenwerking komt tussen verschillende diensten/ instanties zoals VDAB, OCMW, jongerenwerk, opleidingsinstanties, school, … Samenlevingsopbouw kan hierin een ‘go-between’ zijn. De problematiek is soms zo complex dat instanties elkaar nodig hebben, elkaars kennis kunnen gebruiken, beter kunnen afstemmen zodat de jongere begeleid wordt door een ‘netwerk’ van diensten, eerder dan door verschillende organisaties die telkens iets anders verwachten.
  • Samenwerken bespaart  enerzijds tijd, maar vraagt ook wel een duidelijke inzet:
    • Diensten krijgen voldoende tijd voor deze dossiers, momenteel is de dossierdruk immers zeer hoog.
    • Afspraken over concrete samenwerking op terrein, zoals gezamenlijke huisbezoeken.
    • Duidelijke en werkbare afspraken over inzagerechten, doorverwijzingen.
    • Leren van elkaar, ervaringen delen, cases bespreken, leefwereldperspectief van de jongere laten inbrengen door jongerenwerkers, info delen.
    • Ideaal is continuïteit in begeleiding, van op straat tot aan de tewerkstelling. Door samenwerking en overleg is deze continuïteit beter haalbaar.
    • We pleiten voor een begeleiding van op de schoolbanken tot aan de tewerkstelling. Begeleiding en wegwijzing in tewerkstelling aan het einde van de schoolperiode zijn noodzakelijk.

Vindplaatsgericht (outreachend) werken

Heel wat jongeren verdwijnen onder de radar, zeker wanneer ze zich niet inschrijven in de VDAB. Om deze jongeren te bereiken, ga je naar hen toe, op plaatsen waar ze zich thuis voelen: op straat, in het jeugdhuis, op evenementen, onder de brug, aan het station, …

  • Outreachers zijn voldoende zichtbaar in de wijk/stad met frequente contacten.
  • We vragen om niet te veel verschillende gezichten in te zetten, maar goed af te stemmen tussen partners; daarbij is het zelfs wenselijk dat ook VDAB outreachend werkt om meer aansluiting te vinden met jongeren.
  • We vragen om in te zetten op begeleiding op maat : sommige jongeren worden liefst snel en bij een eerste contact gericht toegeleid; anderen zijn meer gebaat bij een langzaam traject (eerst enkele keren ontmoeten, dan toeleiden, laten proberen, …).

Emanciperende activering

Er is nood aan een activering die de behoefte van de kwetsbare jongeren om weer geïntegreerd te worden centraal zet. Die aanpak is niet enkel gericht op de arbeidsmarkt, maar ook op sociale, culturele en politieke emancipatie. De sociale en maatschappelijke winst is met andere woorden veel breder dan enkel op vlak van werk.

Meer info

Liesbeth Smeyers
liesbeth.smeyers@samenlevingsopboouw.be
0496 33 70 60

Frank Mercado-Avalos
frank.mercado-avalos@samenlevingsopbouw.be
0499 40 33 34

Katelijne De Winter
katelijne.de.winter@samenlevingsopbouw.be
0491 34 41 12